Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi

COĞRAFYA BÖLÜMÜ

TR EN

Yayınlar

PROF. DR.  İLHAN KAYAN’A ARMAĞAN

Editör Ertuğ Öner

Prof. Dr. İlhan Kayan Hocamız, 28 Şubat 2013 tarihinde emekli olmuştur. Bu eser Ona yaşamının bu yeni dönemine geçişinde sesini duyurmak ve iyi dileklerini iletmek isteyenlerin katkıları ile hazırlanmıştır. Eserin hazırlanma düşüncesi ile basımı arasında geçen zaman ancak dokuz aydır. 2012 Mayıs ayı başında başlanan ilk hazırlıklar, 2013 Ocak ayı sonunda kitabın basımıyla son bulmuştur. O nedenle bu eserde yer alan yazılar, karşılık beklentisinden uzak,  içten ve duygusaldır; İlhan Kayan Hocamıza armağandır.

Armağan kitabı 1038 sayfa olup kitapta 31 anı yazısı ile 50 bilimsel makale bulunmaktadır. Yurt içinden 23, yurtdışından 8 ayrı üniversite ile 2 yurtiçi, 2 yurtdışı olmak üzere 4 bilimsel kurumdan 84 katılımcı yazılarıyla bu kitaba katkıda bulunmuşlardır. Prof. Dr. İlhan Kayan Hocamız, interdisipliner projelerde çalışmış, gerçek verileri çeşitli bakış açılarıyla değerlendirerek ulaştığı sonuçlarla, farklı projelerin problemlerine de ışık tutmuştur. Bilimsel problemleri, hurafe ve hayale dayanmadan, bilimsel bulgu ve kanıtlarla değerlendirerek yorumlayıp çözmüştür. Bu nedenledir ki eserde, jeolojiden jeofizik’e, prehistoryadan klasik arkeolojiye, fiziki coğrafyadan beşeri coğrafyaya kadar pek çok alandan değişik bilim insanı yer almış, yazılarını Ona armağan etmiştir.

Eserin basımı; sadece önsözüyle kalmayan Ege Üniversitesi Rektörümüz Prof. Dr. Candeğer Yılmaz Hocamızın katkıları ve güzide Basımevimizin değerli çalışanlarının emekleriyle böylesine güzel gerçekleşebilmiştir. Eserin Prof. Dr. İlhan Kayan Hocamıza küçük bir armağan olması yanında, bilimsel alanda da öylesi küçük de olsa bir yarar sağlaması en büyük dileğimizdir.

PROF. DR. ASAF KOÇMAN’A ARMAĞAN

Editör Ertuğ Öner

Prof. Dr. Asaf Koçman Hocamız, 1 Ekim 2006 tarihinde emekli olmuştur. Onun emekliliğine armağan olması dileğiyle hazırlığımız bu eser Ona yaşamının yeni döneminde biraz gecikerek de olsa sesini duyurmak ve iyi dileklerini iletmek isteyenlerin katkıları ile hazırlanmıştır. Eserin hazırlanma düşüncesi ile basımı arasında geçen zaman dokuz aydır. 2012 Mayıs ayı başında başladığımız ilk hazırlıklar, 2013 Ocak ayı sonunda kitabın basımıyla son bulmuştur. O nedenle bu eserde yer alan yazılar, karşılık beklentisinden uzak,  içten ve duygusaldır; Asaf Koçman  Hocamıza armağandır.

Armağan kitabı 602 sayfa olup kitapta 17 anı yazısı ile 34 bilimsel makale bulunmaktadır. Yurt içinden 13 ayrı üniversiteden 48 katılımcı yazılarıyla bu kitaba katkıda bulunmuşlardır. Prof. Dr. Asaf Koçman, coğrafya camiası dışında da etkinliği ve ilişkileri olan bir hocamızdır. Yardımseverliği, kimseyi kırmamaya özen göstermesi, kendinin zor durumda kalması pahasına, çevresindekilere, sevdiklerine, öğrencilerine, arkadaşlarına her konuda destek olmada bir an bile tereddüt etmemesi, herkesin takdir ettiği özelliğidir. Bu nedenle sevenleri çoktur. Bu eserde de psikolojiden tarihe, edebiyattan eğitime, fiziki coğrafyadan beşeri coğrafyaya kadar pek çok alandan değişik bilim insanı yer almış, yazılarını Ona armağan etmiştir.

Eserin basımı; sadece önsözüyle kalmayan Ege Üniversitesi Rektörümüz Prof. Dr. Candeğer Yılmaz Hocamızın katkıları ve güzide Basımevimizin değerli çalışanlarının emekleriyle böylesine güzel gerçekleşebilmiştir. Eserin Prof. Dr. Asaf Koçman Hocamıza küçük bir armağan olması yanında, bilimsel alanda da yarar sağlaması en büyük dileğimizdir.                                                                         

Dünya İklimleri

Ecmel ERLAT
2014, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No:186 

Başlıca iki bölümden oluşan bu kitabın ilk bölümü iklim sınıflandırmalarının tarihçesine ayrılmıştır. İkinci bölümde ise alçak, orta ve yüksek enlemlerdeki iklim tiplerinin oluşum mekanizmalarını açıklayan basınç ve rüzgâr sistemleri, hava kütleleri ve cepheler ile iklim koşullarını etkileyen coğrafi faktörlere yer verilmiştir. Bu bölümde yer alan on dört iklim tipi,  1951 yılında A. N. Strahler tarafından önerilen jenetik iklim sınıflandırmaları yöntemine göre belirlenmiştir. Kitapta her bir iklim tipinin klimatik özelliklerinin yanı sıra, 19. yüzyılın son çeyreğinden itibaren ortaya çıkan “iklim değişmeleri” de, öngörülebilir sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmiştir. İklim tiplerinin incelendiği bölümlerin sonunda, okuyucuya daha ayrıntılı bilgi sunmak amacıyla söz konusu iklim tipini karakterize eden hava veya iklim olaylarına ilişkin bilgi çerçeveleri sunulmuştur. 

 

Likya'da Paleocoğrafya ve Jeoarkeoloji Araştırmaları
 Ertuğ ÖNER
2013, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No:182 

Likya (Lycia), Fethiye ve Antalya körfezleri arasında, güneye, Akdeniz'e doğru bir yay şeklinde çıkıntı yapan Teke yarımadasının antik dönemdeki  adıdır. Bu dönemde doğal şartların güçlüğü nedeniyle yoğun bir nüfusa sahip olmamakla birlikte yarımadada çoğunluğu kıyı bölümü ile Eşen çayı (Ksanthos) vadisinde olmak üzere birçok kent kurulmuştur. Bunların bazıları modern kent olarak günümüzde varlıklarını sürdürürken, büyük bir kısmı harabe halinde günümüze ulaşmıştır. Tektonik hareketlerin etkisiyle genç bir morfolojiye sahip yörenin yerşekillerinin yapısını çoklukla 2. ve 3. Zamana ait karbonatlı kayaçlar oluşturur. Akarsular bu nedenle sayıca az olup fazla alüvyon taşımazlar. Karstik şekiller yörede yaygın olup su azlığı  özellikle yaz döneminde kendini hissettirir. Karstik kaynaklar yanında, yöre insanları çok sayıda sarnıç ve gölet yaparak yaz kuraklığına dayanmışlardır. Batıda Eşen çayı, doğuda Alakır çayı yarımadanın en önemli akarsuları olup genel olarak kuzey-güney yönünde akarlar. Ayrıca Demre çayı ve Akçay bu alanın diğer önemli akarsularıdır. Bunların çevresinde ve oluşturdukları delta-kıyı ovalarında antik dönemde Ksanthos, Patara, Myra, Limyra gibi önemli Likya kentleri kurulmuştur. Kıyı bölümündeki kentlerin bazıları liman işlevi görmüştür. Antik dönemden günümüze bu kentler ve doğal çevrelerinde önemli değişmeler meydana gelmiştir. Döneminde önemli bir liman kenti olan Patara'nın, günümüzde kıyıdan içeride kumul ve bataklıklarla kaplı bir ören yeri olması bu değişmelerin örneğidir. Bu eserde, on yıllık sürede yörede yapılan paleocoğrafya - jeoarkeoloji araştırmalarının sonuçları verilmiştir.

Fiziki Coğrafyada Paleontoloji

Özdoğan SÜR & Ertuğ ÖNER 
Eğitim Yayınevi

Bu çalışma, Coğrafya Bölümü öğrencilerinin özellikle Fiziki Coğrafya lisans ve yüksek lisans dersleri ile araziye dayalı uygulamalı çalışmalarında yararlanmaları amacıyla hazırlanmış bir ders kitabıdır. Kitabın öncelikli hedefi, özellikle Fiziki Coğrafya Anabilim Dalı Ders Programında yer alan dersleri seçen öğrencilerimiz başta olmak üzere, tüm yerbilimleri alanında çalışan araştırmacılara fosilleri tanıma ve ortam belirleme yönünden yorumlayabilmelerinde yardımcı olabilmesidir. Üç bölümden oluşan kitabın “Paleontolojiye Giriş” başlıklı ilk bölümünde Paleontoloji ve fosil kavramları üzerinde durulmuş, fosil oluşumu, fosilleşme ortamları ile canlıların yaşam ortamları açıklanmıştır. Paleontoloji’de önemli bir konu da sınıflandırma olup bu konuda da ilk bölümde gerekli ölçüde bilgi verilip fosil türlerini adlandırma ve tanımlama yöntemleri ile Paleontolojinin tarihçesi özlü olarak tanıtılmıştır. Kitabın ikinci bölümünde, fosillerin yaşı ve Jeolojik Zamanlar ele alınmıştır. Evren, Güneş Sistemi ve Yer’in oluşumu hakkında kısa bilgiler verilip Jeolojik Zamanlar alt devirleri ile birlikte ayrı ayrı tanıtılmıştır. Ağırlıklı olan üçüncü bölümde canlılar âlemi ve fosillerin tanımlanması yer almıştır. Protozoa (Tek Hücreliler) ve Metazoa (Çok Hücreliler) olarak canlılar âlemine ait gerek nesli tükenmiş gerekse günümüzde yaşayan canlılar ve fosilleri hakkında bol şekil ve resimlerle bilgiler verilmiştir. Bu bölümün sonunda omurgalılar ve bitkiler üzerinde de kısaca durulmuştur.

Fiziki Coğrafyada Hava Fotoğrafları (Fotojeoloji - Fotojeomorfoloji)
Oğuz EROL & Ertuğ ÖNER
2011, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No:171

 

19. yy sonlarında başlayan fotoğraf çekimi ve tekniklerindeki gelişmeler ile uçağın icadı ve geliştirilmesi, hava fotoğraflarını bir asır boyunca yerbilimcilerin en önemli yardımcı araçlarından biri kılmıştır. 20. yy sonlarından itibaren bilgisayar alanındaki hızlı gelişmeler, fotoğraf tekniklerinin de dijital hale gelişi ve uydu görüntülerinin giderek yaygınlaşması, hava fotoğraflarının önemini azaltmış gibi görünse de bir asırlık birikim, daha uzun zaman hava fotoğraflarına olan gereksinimi sürdürecektir. 
Fiziki Coğrafyada Hava Fotoğrafları” adlı bu kitabın ilk bölümünde hava fotoğrafları, uzaktan algılama yöntemleri, uydular ve hava fotoğraflarının kullanım alanları üzerinde durulmuş, ikinci bölümde, hava fotoğraflarının teknik özellikleri ile uzaktan algılama teknikleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde hava fotoğraflarından yararlanma yöntemleri, üç boyutlu görüş ve bilgilerin haritaya aktarılması konuları açıklanmıştır. Dördüncü bölümde hava fotoğraflarında ölçme yöntemleri açıklanmış, son bölümde ise genel yorum yöntemlerine değinilerek hava fotoğraflarının yerşekli ve yer yapısı yönlerinden yorumlanmasına örnekler verilmiştir.

 

Türkiye'de Üniversitelerin Kentlerin Gelişimi ve Ekonomik Yapısı Üzerine Etkileri: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 
Şevket IŞIK
2008, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No:150

Bu çalışmada, ülkemizde sayıları giderek artan üniversitelerin, içinde bulundukları kentlere olan etkileri incelenmiştir. Çalışma’da ele alınan ilk konular Türkiye’de kentleşme hareketlerinin gelişimi ve temel nitelikleri ile Türkiye’de üniversitelerin gelişme süreci ve etkilerini ortaya koymaktadır. Sonraki bölümlerde, çalışmanın asıl konusunu meydana getiren Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ile onun Çanakkale kentine olan etkileri araştırılmıştır. Bu çerçevede, 1992 yılında kurulan üniversitenin, kentin nüfusuna, yaş ve istihdam yapısına, göç verilerine, alansal gelişimine olan etkileri incelenmiştir. Son bölümde, üniversitenin kent ekonomisine olan katkıları 1127 anketten elde edilen veriler de dikkate alınarak ortaya konmuştur.

İklim Sistemi ve İklim Değişmeleri
Ecmel ERLAT
2009, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No:155

Kitabın ilk bölümünde iklim sistemi ve bunun bileşenleri ele alınmıştır. İklim değişmeleri ve iklim değişkenliği arasındaki fark vurgulanarak, etkilerini yakından hissettiğimiz hava koşullarındaki değişkenliğe ve buna yol açan atmosfer salınımlarının en iyi bilinen örneklerine yer verilmiştir. İkinci bölümde iklimin niçin değiştiği açıklanmış; buna yol açan etkenler tanıtılmıştır. Geçmişteki iklim değişmelerinin belirlenmesinde başvurulan paleoklimatik kayıtlar kitabın üçüncü bölümünde yer alırken Yerküre’nin 4,6 milyar yıllık tarihi içinde gerçekleşen iklim değişmeleri de dördüncü bölümde ele alınmıştır. 19. yüzyılın sonlarından itibaren iklim sisteminde insan etkisiyle gerçekleşen değişmeler ise diğer bir bölüm halinde ele alınmıştır. Kitapta, okuyucuya çeşitli konularda ayrıntılı bilgi sağlayabileceği düşünülen “bilgi çerçeveleri” oluşturulmuştur.

 

Urla Kent Coğrafyası
Gözde Emekli, 2005 

Kitap, İzmir’in ilçelerinden Urla’yı kentsel coğrafya açısından ele almaktadır. Araştırmanın ilk bölümünde kent coğrafyası kapsamındaki kavramlar irdelenirken, Türkiye ve İzmir’deki kentleşmenin genel özellikleri üzerinde de durulmuştur. İkinci bölümde Urla’da kentsel gelişimde rol oynayan faktörler, Urla kentinin günümüzdeki kentsel özellikleri ve kentsel sorunları üçüncü bölümde ele alınmıştır. Araştırmanın son bölümünde yapılan anketlere göre Urla kent halkının Urla hakkındaki görüşleri, dilek ve beklentilerine yer verilmiştir.

Soma'da Değişen Kent Çevre ve Kimlik
Arife KARADAĞ
2005, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No: 131

Bu kitap, yazarın, Ege Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenen ve 2004 yılında tamamlanan “Soma Oluğu: Coğrafi Çevre Değerlendirmelerine İlişkin Bir Araştırma” konulu projesinin genişletilmiş halidir. Linyit işletmeleri ve termik santralin kuruluşunun ardından Soma’nın değişen çevresel ve kent dokusunu konu alan çalışma, değişimler ve sorunlar, etkili coğrafi faktörler ışığında ele alınmıştır. Yerel dinamiklerin etkisi ile şekillenen yeni kent profili, yörede yapılan alan çalışmalarından elde edilen verilere göre değerlendirilmiştir.
 

Kırsal Alanların Turizm Potansiyelinin Saptanması ve Şirince Köyü'ne (İzmir) Uygulanması
Füsun SOYKAN
2004, Ege Üniv. Edebiyat FakültesiYay. No: 122

Turizm coğrafyasının önemli araştırma konularından biri de bir yerin turizm potansiyelinin saptanmasıdır. Potansiyel saptama, turizm planlarının hazırlanması sırasında yerine getirilen önemli aşamalardan biridir. Günümüzde gelişmiş ve az gelişmiş ülkelerin hepsinde kırsal alanların “kırsal turizm” yoluyla değerlendirildiğine tanık olunmaktadır. Aynı zamanda kırsal turizm, kıyı turizmine alternatif olarak pek çok ülkede yeni bir turizm türü olarak yerini almıştır. Üç bölümden oluşan bu kitapta, önce kırsal turizm tanıtılmakta, ardından turizm potansiyelini saptamanın önemi, aşamaları ve örnekleri üzerinde durulmaktadır. Son bölümde ise Şirince Köyü’nün kırsal turizm potansiyeli Avrupa Komisyonu’nun bir yayınından hareketle belirlenmektedir. Kitapta 18 çizelge ve 6 şekil kullanılmış, 14 fotoğrafa yer verilmiştir.

İzmir'in Hava Tipleri Klimatolojisi 
Ecmel ERLAT
2003, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No:121

Bu kitapta, İzmir’deki iklim koşulları hava tipleri bakımından incelenmiştir. Kitabın ilk bölümünde iklim elemanlarının rasat süresi içinde gösterdiği özellikler ve değişimler çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiştir. İkinci bölümde ise İzmir’de etkili olan hava tipleri, aylara göre etki süreleri ve klimatik özellikleri, 1990 Ekim –1997 Eylül dönemi esas alınarak, sinoptik haritalardan ve Güzelyalı meteoroloji istasyonuna ait yer rasatlarından yararlanılarak belirlenmiştir.

Uluslararası Göçler ve Türkiye
Mustafa MUTLUER
2003 Çantay Kitabevi

Bu çalışma, uluslararası göçleri coğrafi bir perspektifle ele almaktadır. Kitapta öncelikle göç tanımları, uluslararası göç kuramları, küreselleşme ve göç ilişkileri ele alınmıştır. Daha sonra ise Türkiye’den yurtdışına yönelen göçlerin gelişim süreci, nedenleri ve göç alanları irdelenmiş; küreselleşmeye bağlı olarak ortaya çıkan uluslararası yeni göç akımlarının Türkiye’deki boyutuna değinilmiştir. Kitabın sonraki bölümlerinde ise Denizli ilinin Tavas ilçesinde gerçekleştirilen alan araştırmasının sonuçlarına yer verilmiş, böylece kuramsal tartışmaların belli bir alanda sınanması sağlanmıştır.

İzmir Turizmi
Füsun SOYKAN & Gözde EMEKLİ  (Editörler)
2003, İzmir Valiliği Yayınları

Beş kitaptan oluşan bu seride,  İzmir-Merkez, kuzey, güney, batı ve doğu olmak üzere beş bölüme ayrılarak irdelenmiştir. İzmir’de turizm, farklı çekiciliklere sahip kıyılar ve iç kesimlerde geniş alanlarda gelişme göstermiştir; kent merkezine ilaveten kuzeyden güneye, doğudan batıya her yerde zengin bir potansiyele sahiptir. Turizmin coğrafi dağılışına bakıldığında; şüphesiz kıyıların daha yoğun kullanıldığı ve ilin en önemli turistik merkezlerinin buralarda bulunduğu görülür. İzmir kent merkezi ve yakın çevresinin tarih ve kültür varlıkları, turizm için çok önemli bir kaynak oluşturmaktadır. Çünkü bu kaynak hem binlerce yıl öncesine inmekte hem de kültür çeşitliliği açısından bir zenginlik taşımaktadır.

Karaburun Yarımadası'nın Tarihsel Coğrafyası
Şevket IŞIK
2002, Ege Üniv. Edebiyat FakültesiYay No:120

 
Urla yarımadasının kuzey kesimini meydana getiren Karaburun yarımadası, özellikle son yüz yıl içinde yerleşme ve ekonomik yapısında meydana gelen değişimlerle dikkat çeker. 1923’e kadar yarımada nüfusunun önemli bir kısmını oluşturan Rumların, yarımadayı terk etmek zorunda kalmalarıyla birlikte; yerleşme dokusu, nüfusun gerek etnik, gerek coğrafi dağılışında ve ekonomik etkinliklerde önemli değişimler yaşanmıştır. İşte bu araştırmada, yarımadanın yerleşme dokusu, nüfusun yapısı ve dağılışı ile ekonomik yapıda meydana gelen değişimler ve bunların sonuçlarını ele alınmaktadır. Çalışmada yer alan çok sayıda harita, grafik ve tabloların önemli bir kısmı çok çeşitli arşivlerden ve arazi çalışmalarından elde edilen bulgulara dayanmaktadır. 80 sayfalık kitap, 9 Tablo, 24 şekil, 16 fotoğraf içermektedir.

Kaş-Demre Platosunda Fiziki Coğrafya Araştırmaları
Ertuğ ÖNER
2000, Ege Üniv. Edebiyat FakültesiYay. No: 101

Bu  çalışma, Kaş çevresinde yüzey araştırmaları yapan Tübingen Üniversitesi Eskiçağ Tarihi Kürsüsü’nden Prof. Dr. Frank Kolb ve ekibinin karşılaştığı bazı coğrafi problemlerin çözümüne yardımcı olmak amacıyla 1993 ve 1995 yıllarında Orta ya da Merkezi Likya adı verilen Kaş-Demre arasındaki kalker yapılı plato alanında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Kaş-Demre platosunda  doğal çevre ile insan arasındaki ilişkiler üzerinde durulmuş, yörenin Antik Çağ’daki doğal çevre özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Kitap, 110 sayfadan oluşmakta olup 29 şekil, 3 tablo ve 41 fotoğraf içermektedir.

Bergama'nın Turizm Coğrafyası ve Turizmin Sosyo-Ekonomik Etkileri
Gözde Emekli
2001, Bergama Belediyesi Kültür Yayınları

Bergama’da turizmin tarihsel gelişimi, gelişimde rol oynayan faktörler ve turizmin sosyo-ekonomik etkilerini turizm coğrafyası yaklaşımı ile ele alan yayın bir doktora çalışmasıdır. Kırsal turizm, yayla turizmi, gençlik turizmi, kamp-karavan turizmi ve termal turizm gibi turizm türleri için potansiyeli yüksek olan Bergama’da kültürel turizmin küçük bir kısmı gerçekleşmekte ve bu nedenle turizmin etkilerinin ortaya çıkması zaman almaktadır.  Bergama’da turizmin sosyo-ekonomik etkileri yerli halk, toplum önderleri ve turistlere yapılan anketlerle ölçülmüştür. İlçede bu etkilerin daha çok olumlu algılanması ise araştırmanın en önemli sonuçları arasında yer almaktadır.

Kentsel Gelişim Süreci, Çevresel Etkileri ve Sorunları ile İzmir
Arife KARADAĞ
2000, Egekoop Yayınları

Bu kitap, yazarın 1998 yılında Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Coğrafya Anabilim Dalı Beşeri Coğrafya Programında gerçekleştirdiği doktora tezinin genişletilerek yeniden düzenlenmiş bir örneğidir. Çalışmada öncelikli amaç, nüfus miktarı, sosyal, ekonomik ve kültürel göstergeler itibarıyla Türkiye’nin üçüncü büyük kenti olan İzmir, kuruluşundan bu yana coğrafi çevre unsurlarına bağlı olarak değişen mekân organizasyonu ve kent yaşamına yön veren şartların incelenmesidir. Çalışma alanı, İzmir anakent bütünüdür. İzmir’in kuruluşundan 2000’li yıllara kadar geçirdiği kentleşme süreci, bu sürecin çevresel etkileri ve sorunları coğrafi bir bakışla irdelenmiştir.

İzmir'in Yağış Özellikleri
Lütfi İhsan SEZER
2002, İzmir Büyükşehir Belediyesi

Bu araştırma, İzmir’de sel felâketlerine ve/veya su baskınlarına neden olan ekstrem yağışların karakterinin ortaya konulması, tekrarlama süre ve olasılıklarının saptanması amacıyla, İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü’nün talebi üzerine gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, öncelikle İzmir’in hava koşulları bakımından Akdeniz havzasındaki yeri ve önemi ortaya konulmuştur. Bunun ardından İzmir yağışları, şiddeti ile zaman ve mekân içindeki dağılış ve değişim özellikleriyle tanıtılmıştır. Bu tanıtımı, normalüstü ve aşırı yağışların sınır değerleri ile tekrarlama sürelerinin ve olasılıklarının saptanıp sunulması izlemektedir.

Kentleşme Sürecinde İzmir'de Toplu Konut Uygulamaları ve Sorunlar
Mustafa MUTLUER
2000, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No: 99

Gelişmekte olan ülkelerin en önemli sorunlarından biri olan kentleşme, bu çalışmada İzmir örneğinde irdelenmiştir. Aşırı kentleşme ve konut açığı giderek büyüyen ve karmaşıklaşan bir sorun olarak İzmir’de yerini korumaktadır. Kentsel yayılımın önemli bir boyutunu oluşturan toplu konut uygulamaları ve buna ilişkin sorunlar araştırılmıştır. Beş bölümden oluşan kitapta, ilk bölümde Türkiye’de nüfus artışı, kentleşme ve konut sorunu, ikinci bölümde Türkiye’deki toplu konut uygulamaları, üçüncü bölümde İzmir’de nüfus artışı, kentleşme ve konut sorunu, dördüncü bölümde de İzmir’deki toplu konut uygulamaları ele alınmıştır. Beşinci bölüm ise İzmir toplu konutlarında yaşayanlara ilişkin araştırma bulgularına ayrılmıştır.

Bornova-Mevlana Mahallesinin Gelişme Süreci ve Sosyo-Ekonomik Yapısı
Şevket IŞIK
2000, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No: 111

İzmir kentinin doğu aksını meydana getiren Bornova, bir üniversite ve sanayi kenti kimliği ile hızla büyümektedir. Artan konut talebi nedeniyle, geniş tarım alanları imara açılarak kentin planlı bir şekilde gelişmesi sağlanmaya çalışılmıştır. Tüm bu çabalar, kentin belirli yerlerinde kaçak yapılaşmayı önleyememiştir. Çalışmada, kentin kaçak yapılaşmayla büyüyen Mevlana Mahallesi ele alınmış; bu çerçevede Bornova’da kentleşme hareketlerinin gelişimi, Gecekondunun niteliksel değişimi ve kaçak yapılaşma olgusu ile Mevlana mahallesinin sosyo-ekonomik yapısı incelenmiştir. 117 sayfalık kitap, 52 çizelge, 30 şekil, 15 fotoğraf içermektedir.

Gelişim, Yapısı ve Sorunlarıyla Denizli Sanayii
Mustafa MUTLUER
1995, Denizli Sanayi Odası Yayınları

E.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Coğrafya Anabilim Dalı’nda bir doktora tezi olarak hazırlanan çalışma, Denizli sanayisinin tarihsel gelişimi, yapısal özellikleri ve sorunlarını ele almaktadır. Araştırma alanı olarak Denizli’nin seçilmesinin temel nedeni sanayileşmenin sosyal ve ekonomik gelişmenin temel araçlarından biri olması ve Türkiye’de büyük kentlerde yoğunlaşan sanayi faaliyetlerinin ülke genelinde bir desantralizasyon sürecine girmiş olmasıdır. Bu süreçte ortaya çıkan dikkat çekici sanayi odaklarından biri de Denizli’dir. Denizli’nin İzmir-Manisa sanayi kuşağından bağımsız bir şekilde hangi koşullara bağlı olarak geliştiği, alan araştırmasından elde edilen bulgularla ortaya konmaktadır.

Türkiye İklimi
Asaf KOÇMAN
1993, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No: 72

Türkiye iklimi ile ilgili olan bu çalışma altı bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Türkiye iklim koşullarının jenetik-dinamik faktörlerine genel bir bakış adı altında Türkiye’yi etkileyen hava kütleleri ve cephe sistemleri ile fiziki coğrafya faktörlerine değinilmiştir. 2. bölümde atmosfer basıncı ve rüzgârlar ile Türkiye’deki basınç durumuna ile rüzgâr özelliklerine yer verilmiştir. 3. bölümde sıcaklık koşulları ile genel sıcaklık özelliklerine, 4. bölümde buharlaşma ve nemlilik koşullarına değinilmiştir. 5. bölümde yağış koşulları ve nemlilik derecesine, son bölümde de Türkiye’de iklim tipleri ve iklim bölgeleri ile belirtilen koşullar altında Türkiye’de görülen iklim tiplerine ve iklim bölgelerine yer verilmiştir.

Azerbaycan Coğrafyası
Editör Asaf KOÇMAN
1994, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No: 78

Coğrafya Bölümü lisans programına yer alan "Türk Ülkeleri Coğrafyası" dersi nedeniyle, ilk elden bilgilere dayanan kaynaklardan bu ülkelerin doğal, sosyal ve ekonomik durumlarının tanınması çalışmaları başlatılmış; ilk eser olarak da Azerbaycan Coğrafyası kitabı yayına hazırlanmıştır. Eser, Prof. Dr. Aydın İbrahimov’la birlikte, Coğrafya Bölümü öğretim elemanlarının çalışmalarının bütünleştirilmesi yoluyla hazırlanmıştır. Azerbaycan'ın jeolojik yapısı ve yeryüzü şekilleri, iklim özellikleri, toprak ve su kaynakları, bitki örtüsü, nüfus ve yerleşme özellikleri, tarım faaliyetleri, yeraltı zenginlikleri, ulaşım, ticaret ve turizm olanakları, farklılaşmış ekonomik bölgeleri kitabın içeriğinde bulunan başlıca konulardır.

Ege Ovalarının İklimi
Asaf KOÇMAN
1993, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No: 73

Ege ovalarında hüküm süren iklim koşullarının insan yaşamı ve çevre üzerine etkilerini inceleyen bu çalışma 5 bölümden oluşmuştur. İlk bölümde iklim koşullarının jenetik-dinamik faktörleri ile çalışma alanındaki iklim üzerinde etkili olan faktörlere yer verilmiştir. 2. bölümde iklimin temel unsurlarına yer verilerek iklim unsurları ayrı ayrı incelenmiştir. 3. bölümde iklim özelliklerine toplu bir bakış yapılmış ve iklimi etkileyen faktörler ile iklim unsurları birlikte değerlendirilmiştir. 4. bölümde ise iklim-çevre ilişkileri ile iklimin çevre üzerindeki etkileri, son bölümde de iklim ve insan etkinlikleri yer almış ve iklim koşullarının insan yaşamı ve etkinlikleri üzerine bazı etkilerine değinilmiştir.

Sanayileşme Sürecinde Türkiye
Cezmi SEVGİ
1994, Beta Basım ve Yayım

Bu çalışma, Türkiye’deki sanayileşme süreci ve sanayi kuruluşlarının yapısal özellikleri ile alansal dağılımını ele alan bir araştırmaya dayanmaktadır. Öncelikle tarihsel bir yaklaşımla, konu Osmanlı Dönemi’nden itibaren ele alınmakta ve Cumhuriyet Dönemi’ne kalan miras ortaya konulmaktadır. İkinci aşamada, Cumhuriyet’in başlangıcından günümüze uzanan sanayileşme süreci farklı dönemlerde uygulanan sanayileşme politikaları çerçevesinde irdelenmektedir. Daha sonraki bölümler, Türkiye’de sanayi kuruluşlarının alansal dağılımı üzerine odaklanmakta, bu dağılımı çeşitli değişkenler açısından ele almaktadır.

Uygulamalı Fiziki Coğrafya Çalışmaları ve İzmir-Bozdağlar Yöresi Üzerinde Araştırmalar 
Asaf KOÇMAN
1989, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No: 49

Uygulamalı fiziki coğrafya, ortam kompleksini bir bütün olarak korolojik görüşle ve farklılaşmış üniteler bağlamında ele aldığı için kitabın ilk bölümünde, uygulamalı fiziki coğrafya araştırmalarının mahiyeti, yöntemleri ve yöntem uygulamalarına ilişkin olarak veri toplama, değerlendirme ve arazi çalışmaları ve haritalama faaliyetleri  hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise, Uygulamalı Fiziki Coğrafya çalışmalarının uygulama şeklini göstermek amacıyla İzmir-Bozdağlar Yöresi bir örnek olarak incelenmiştir. Aynı kapsam içinde, İzmir-Bozdağlar yöresi doğal ortamının aşırı kullanılması ve insan-ortam ilişkilerinden kaynaklanan sorunlara da yer verilmiştir.

Salihli Kent Coğrafyası
Füsun SOYKAN
1989, Salihli Belediyesi Kültür Yayınları No: 2.

Kitapta, 1980’li yıllarda nüfusu, kentsel fonksiyonları ve etki alanı itibariyle küçük kent olmaktan sıyrılmış, ancak büyük kent özelliklerini henüz kazanamamış bir ilçe merkezi olan Salihli, kent coğrafyası yaklaşımıyla ele alınmaktadır. Kitabın konu akışında ilk iki bölüm; Salihli’nin kuruluş yeri ve yakın çevresinin doğal coğrafi özelliklerini tanımaya ve kentin tarihsel gelişimini anlamaya ayrılmıştır. Diğer üç bölüm ise Salihli’nin kentleşmesi, Salihli’nin nüfus yapısı, kentsel işlevler ve kentsel alan kullanımı, Salihli kentinin altyapı sorunlarını işlemektedir. Yazarın doktora tezinin kısaltılmış şekli olan kitapta, orijinal çizim büyük boy haritalar, grafikler, çizelgeler ve Salihli’ye ait eski ve yeni fotoğraflar yer almaktadır.

KentleÅŸme sürecinde Ä°zmirKentleşme Sürecinde İzmir ve Gecekondular
Cezmi SEVGİ
1988, İzmir Konak Belediyesi Yayınları

Toplumsal değişmenin önemli bir boyutu olan kentleşme sorunu, toplumumuzun son yıllarda yaşadığı değişme sürecinin beraberinde getirdiği sorunlar arasında son derece önemli bir yer tutmaktadır. Esasen ülkemizde kentleşmenin gecekondulaşma ile birlikte anılması bunun en somut göstergelerinden biridir. Bu sorun etrafında gözlenen tartışmaların sıklığı, konunu önemine işaret etmektedir. Bu çalışma da genel olarak Türkiye’de özel olarak da İzmir’de kentleşme ve gecekondu sorununu ele alan bir araştırmaya dayanmaktadır. Çalışma, sözü edilen tartışmalara somut veri ve bulgularla katkı sağlamak, ve pratikteki sorunlara çözüm önerileri getirmek amacını taşımaktadır.

Toprak CoÄŸrafyasıToprak Coğrafyası
İbrahim ATALAY
1989, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No: 8

Toprakların incelenmesi, yeryüzündeki dağılışları ve bu dağılışı etkileyen faktörler coğrafyanın ilgi alanı içine girer. Toprak araştırmalarından elde edilen bulgular jeomorfoloji çalışmaları açısından da önem taşır. Toprakları coğrafi açıdan ele alan bu kitap, toprakların başlıca fiziksel ve kimyasal özellikleri, toprağı oluşturan faktörler, toprak coğrafyası ve Türkiye toprak coğrafyası başlıkları altında dört kısımdan oluşmaktadır

Uygulamalı HidrografyaUygulamalı Hidrografya
İbrahim ATALAY
1986,Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No: 38

İki kısımdan oluşan kitapta, birinci kısım akarsu hidrolojisi, akarsu erozyonu, yük taşınması ve biriktirme faaliyetleri, yatak morfolojisi, akarsu havalarında nicelik analizi ile drenaj ağının kuruluşu gibi konuları ele almaktadır. İkinci kısımda ise yeraltı suları, yeraltı suyunun hareketi ve akımı, kalitesi, kuyular, yeraltı suyu araştırmalarında kullanılan yöntemler ve kaynaklar işlenmektedir.

Türkiye Vejetasyon Coğrafyasına Giriş
İbrahim ATALAY
1983, Ege Üniv. Edebiyat Fakültesi Yay. No: 19

Türkiye vejetasyon coğrafyasına bir giriş niteliği taşıyan kitap, beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümü, Türkiye vejetasyonunun genel görünümü başlığını taşımaktadır. Birinci bölümde bitki örtüsünün ekolojik şartları ele alınırken ikinci bölümde bitki örtüsünün geçirdiği evrim incelenmektedir. Üçüncü bölüm, Türkiye’de flora ve biyocoğrafya bölgelerine değinmektedir. Son bölümde ise Türkiye’nin vejetasyon formasyonları bölgeler halinde ayrı ayrı ele alınmaktadır.

İzmir'de 3-4 Kasım 1995 Karşıyaka Sel Felaketi
Coğrafya Bölümü Ortak Çalışması 
1996

Bu rapor, Prof. Dr. Asaf Koçman ve Prof. Dr. İlhan Kayan koordinatörlüğünde Coğrafya Bölümü üyelerinin işbölümü ile hazırladıkları raporların birleşmesiyle oluşturulmuştur. Rapor, 3–4 Kasım 1995 yılında İzmir –Karşıyaka’da gerçekleşen ve can ve mal kayıplarına yol açan sel felaketini, ortaya çıkışını hazırlayan koşullar, oluşum süreci, etkileri ve alınması gereken önlemler açısından incelemektedir. Gerek arazi çalışmaları gerekse söz konusu bölgede yaşayanlarla gerçekleştirilen mülakatların sonuçları analiz edilerek, bunlara raporda yer verilmiştir. İzmir’deki bir sel felaketi örneğinde hazırlanan bu çalışma, ülkemizin herhangi bir yerinde meydana gelebilecek insan kaynaklı afetlerin nedenlerinin anlaşılması ve coğrafi çevrenin yanlış kullanımından kaynaklanabilecek sorunların çözülmesi ve bunların planlama süreçlerinde dikkate alınması açısından da rehberlik edebilir

 
   
   
   
   
   
   

 

web tasarım web tasarım izmir web sitesi